Arhiva članaka objavljenih na Visoko.co.ba

„130 godina apotekarstva u Visokom – Tragom jednog ostavljenog pisma“

apotekarstvo u visokom 2Sasvim slučajno smo došli do informacije od našeg sugrađanina, Zdenka Antovića  da je u štampi  njegova najnovija brošura: „ 130 godina apotekarstva u Visokom – Tragom jednog ostavljenog pisma“.

Iako poznat po pisanju stručne i historijske literature iz rukometnog  sporta, ovaj put najnovije  štivo tretira razvoj apotekarstva u Visokom od 1883. godine!

Zahvaljujući  autoru, amateru koji ovu brošuru posvećuje svom djedu, Filipu Bohačeku, apotekaru u Visokom od 1914-1946.g., Visočani će biti iznenađeni tradicijom ovog značajnog zanimanja u našem gradu, te doprinosom  Čeha (Moravaca) u razvoju našega grada. Naime, donedavno je vladalo mišljenje(“Pregled istorije farmacije“ autora Durčića i Elizara),  da je prva apoteka u Visokom formirana 1906. godine (Jan Halla), ali zbog sretno pronađenog pisma Josefa Zelenog iz 1902. godine,  jasno se vidi razvoj apotekarstvaa u Visokom od 1883.;  lokacije prvih  apoteka (u zgradi Kasine, čitaonice ba čijem je mjestu kasnije izgrađen Sokolski dom – sada Partizana), kao i mnoge druge zanimljivosti, sve do današnjih dana…

apotekarstvo u visokom 1 Inače, prva savremena i namjenski izgrađena  apoteka u Visokom bila je na mjestu današnje Mesare Semić   a tadašnji apotekar o tome piše: 

Pismo

Prilagođeni prevod sa češkog

JOSEF ZELENY

Ljekarnik-Apotekar

VISOKO

Visoko, 11. marta 1902. godine 

Kuću smo izgradili za 14.000 kruna uzetih na zajam, u periodu od 1901-1902. godine, mi, supružnici Irma i Josef Zeleny, apotekari  u Visokom, oboje rođeni u Moravskoj. 

Na tom mjestu prije se nalazila turska kuća koja je pripadala Mehmed-efendiji Hadži Mehmedagiću. Kuću je gradio Jovo Raković, koji nam je svojom lijenošću, neshvatljivim novčanim zahtjevima i nespretnošću zadavao mnogo glavobolje. Prije toga, apoteka je bila smještena nasuprot Općinskog doma. Polovina je bila Kasina, a u drugoj  polovini je bila smještena apoteka.

 Prva apoteka u Visokom otvorena je 1883. godine. Koncesiju na nju imao je Jindrich Schlesingor, koji je bio i prvi visočki apotekar do 1889. Imovinu, sljedeći preuzima  Rosenberg; dok je treći nasljednik (od 1890-1898) bio  Eugen Jenner iz Bojanu v Bukovine. Inače, on je apoteku iznajmio od 1896 -1898. godine Josefu Čižmarovi   iz Vyzovic na Morave.

Godine 1898. mi smo kupili apoteku za 8200 zlatnika.

Posao je u početku (u prvoj godini)  bio dosta bijedan. Godišnji prihod nije bio veći od 7000 kruna, ali je  on  rastao svake godine. Iz tog razloga, ja i supruga smo se odlučili za gradnju vlastite kuće i prostora za apoteku. Uz to smo imali mnogo neprijatnosti u iznajmljenom stanu.

Zemljište smo  kupili zajedno sa starom kućom za 2.500 kruna. Susjedi su bili: sa desne strane Ivan Matijević a sa lijeve strane lončar, Aleksander Sokić 

Događaji koji slijede

Josef Zeleny  je u Visokom dovršio kuću i u novi, savremeni prostor preselio  apoteku 1902. g. Ali, on u Visokom ostaje još  samo četiri godine..

Od 1906. g. apotekar postaje mr.ph. Jan Halla.

Godine 1914. u Visoko dolazi novi Čeh-Moravac, Bohaček Filip (1879 -1946) sa suprugom Marijom , te kupuje kuću sa apotekom… 

U kasnijem tekstu brošure, zapaža se: 

Apoteke u Visokom – hronološki redoslijed 

1883-1889.                  Apoteka Jindrich Schlesingor

1889-1890.                  Apoteka Rosenberg

1890-1896.                  Apoteka Eugen Jenner

1896-1898.                  Apoteka Josef Čižmarov (iznajmio od Eugena Jennera)

1898-1906.                  Apoteka Josef Zeleny

1906-1914.                  Apoteka Jan Halla

1914-1948.                  Apoteka Filip Bohaček

Tridesete -1948.          Apoteka Mehmed Zlatar

1948- danas               Državne  apoteke (današnji vlasnik JU Apoteke Sarajevo): Novo Naselje, Sebilj, Gračanica i Moštre

1995-danas                 Više privatnih apoteka

 Probni tisak brošure je napravljen, a u narednih mjesec dana bit će oštampano 100 primjeraka. S obzirom da se radi o samofinansiranju ovoga projekta , samo manji broj sretnih Visočana imat će priliku čitati ovo zanimljivo izdanje.apotekarstvo u visokom 3