Arhiva članaka objavljenih na Visoko.co.ba

Visočke opanke nosila je vojska u ratovima

altVisoko je nekada, u stara dobra vremena, bilo poznato po izuzetno razvijenoj trgovini, ali i velikom broju zanata koji su vremenom izumrli, a rijetke zanatlije svjedoče o vremenu kada je Visoko imalo više od 20 opančarskih dućana. Jedan od preostalih visočkih opančara je sedamdesetogodišnji Ešref – Rešo Efendira, koji se tim zanatom bavi već više od 30 godina. – Iako sam po struci obućar od svog oca hadži Huseina sam naučio i opančarski zanat i počeo se baviti izradom opanaka. Nekada je Visoko imalo više od 20 opančarskih dućana, a postoji i priča, koja je možda i za ovo vrijeme nevjerovatna, a koja kaže da su upravo visočki opančari za vrijeme Balkanskih ratova izradili čak milion pari opanaka za vojsku u kratkom vremenskom periodu, što je i za ovo novo vrijeme zahtjevan zadatak. – priča nam Ešref. Ovaj rijetki zanat nije nimalo jeftin, a samim tim i cijena opanaka je visoka, dok je za izradu jednog para opanaka potrebno nekoliko dana. – Radi se o malo skupljem zanatu, potrebna je kvalitetna koža koju nabavljam iz Rume u Srbiji, a nekada sam svu kožu nabavljao u visočkom Kožarsko-tekstilnom kombinatu (KTK) koji nažalost više ne radi. Koža za izradu opanaka se prvo kvasi i tako stoji 3-4 dana, nakon toga je potrebno da se osuši, a onda je spremna za rad i potreban je otprilike jedan dan za izradu jednog para opanaka. – govori Ešref Efendira. Nekada je i potražnja za opancima bila izuzetno velika, opanak je bio jedina rasprostranjena vrsta obuće, a danas opanke najviše naručuju folklorna društva te ljudi koji opanke žele da imaju kao suvenir. – U ovom vremenu najveći broj narudžbi je od folklornih društava, jer je opanak ostao dio narodne nošnje. Desi se i poneka rijetka narudžba od zaljubljenika u antkivitete koji opanke žele da imaju kao suvenir. Za ovih više od 30 godina rada u ovom zanatu moji opanci su prodavani širom svijeta, od cijele BiH, preko evropskih država Njemačke, Švedske, pa sve do Amerike. Izuzetno mi je žao što omladina ne želi više da se bavi ovim zanatom i što sam ja jedan od rijetkih opančara koji je ostao u Visokom, koje je nekada bilo poznato i po opančarstvu, a visočki majstori su išli po gradovima širom bivše zemlje i obučavali i uvodili u ovaj zanat zainteresovane. – istakao je na kraju jedan od posljednjih visočkih opančara Ešref – Rešo Efendira. Osim što su Ešrefovi opanci prodavani širom svijeta, vrijedi pomenuti da je Ešref učestvovao i na nekoliko izložbi starih zanata, a 2003.godine je u Zavičajnom muzeju u Visokom bila postavljena i posebna izložba na kojoj su bile izložene mnogobrojne vrste opanaka koje je Ešref godinama izrađivao.